Kabała
Słowo to pisze się na wiele sposobów: formę kabbalah wolą zazwyczaj uczeni, formę ąabalah zaś okultyści. Oznacza ono ,.tradycję", implikując wiedzę przekazywaną ustnie, wiedzę tajemna, nie udostępniona wszystkim, i odnosi się do zbioru mistycznych spekulacji, powstałego pierwotnie w kręgu kultury żydowskiej, który rozentuzjazmował chrześcijańskich trumanistów okresu renesansu i wywarł olbrzymi wpływ na mistyków oraz zwolenników różnych kierunków magii XIX i XX wieku. Istnieją również przekonujące argumenty, że pod wpływem kabały był też Freud (11). W niniejszym opracowaniu kabała jest omówiona głównie z punktu widzenia współczesnych okultystów, którzy interpretują ją i łącza z innymi tradycyjnymi kierunkami w sposób, który często irytuje badaczy żydowskiego mistycyzmu. Prawie wszystko, co można powiedzieć o kabale krótko, będzie nieuniknionym uproszczeniem. Kabała nie stanowi jednej, wewnętrznie spójnej konstrukcji; jest to raczej zbiór spekulacji czy rozmyślań skupionych wokół pewnych głównych tematów, a wyłożonych przez autorów, którzy mają wiele wspólnego, ale którzy jednocześnie czasami bardzo się różnią od siebie. W szczególności istnieją znaczne różnice między klasyczną kabałą, powstałą w XII i XIII wieku na południu Francji i w Hiszpanii, a kabałą szesnastowieczną i późniejszą, której dominującym elementem były nauki Izaaka Lurii (1534-1572), "świętego lwa" Safedu w Palestynie. Kabała jest ponadto bardzo skomplikowana, zawiła i tajemna, odległa od codziennych, zwyczajowych sposobów myślenia. Składa się na nią wielka liczba tekstów różnych, często anonimowych autorów, z których najważniejszym jest ogromna Zohar (Sefer Ha-Zohar), Księga Wspaniałości czy Jasności. Większa część dzieła powstała w Hiszpanii pod koniec XIII wieku, a jego autorem był prawdopodobnie Moses de Leon z Guadalajary. Wcześniejszy ni ważnym tekstem jest Sefer Jetsirah, "księga tworzenia", napisana przypuszczalnie między III a VI wiekiem po Chrystusie. Niejasność kabały, jej nęcący nastrój tajemniczości przyciągnęły ludzi o okultystycznym nastawieniu; istotniejsze jednak jest. że ludzie ci znaleźli w kabale niektóre z podstawowych elementów doktryn zachodniego okultyzmu, np. to, że wszystko, co jest, stanowi część zorganizowanej całości; że istnieją ukryte prawa, które rządzą światem, oraz niewidoczne związki miedzy rzeczami, które na powierzchni nie sprawiają wrażenia powiązanych ze sobą; że litery i liczby są kluczami do poznania budowy świata; że natchnienie i wyobraźnia bardziej niż rozum umożliwiają poznanie prawd ostatecznych: że Bóg jest istotą zarówno immanentną, jak i transcendentną, co oznacza, że wszystkie zjawiska - w tym również ludzie - zawierają w sobie coś boskiego, ale boskość przenika wszystko i wychodzi poza wszystko, czyli jest czymś więcej niż sumą wszystkich zjawisk i przedmiotów; że człowiek jest zarówno Bogiem, jak i światem w miniaturze; a przede wszystkim że istnieje droga, którą człowiek może dotrzeć do Boga; dzięki niej może uwolnić się od ograniczeń związanych z bytem ludzkim i sięgnąć do nad-człowieczeństwa. Okultyści znaleźli te doktryny również gdzie indziej, zwłaszcza w GNOSTYCYZMIE, z którym kabałę łączy wiele koncepcji i pojęć. Zarówno dawni, jak i współcześni kabaliści wiedli często życie pobożne i bez skazy. Z drugiej jednak strony w związku z kabałą i wokół niej powstało wiele silnych wątków magicznych. Wielki trzynastowieczny kabalista i mistyk Abraham Abulafia wierzył, że kabały można użyć skutecznie w celach magicznych, i przestrzegał ludzi przed nadużywaniem tej możliwości. Paul Ric-ci, żyd nawrócony na wiarę chrześcijańską, który w XVI wieku nauczał w uniwersytecie w Pawii, powiedział, iż kabała "wylicza wiele świętych imion, które możemy wezwać, oraz różne ruchy ciała, przy pomocy których możemy łatwiej i w sposób nadnaturalny dostąpić łask Ojca Wiecznego oraz prymatu w świecie, który te łaski przypomina" (42a). Kaba- j listyczna drabina, sięgająca od ziemi do nieba, może służyć zarówno mistykowi, który dąży do osiągnięcia nieopisanej rozkoszy obcowania z Bogiem, jak i magowi spragnionemu władzy nad wszystkimi siłami duchowymi i materialnymi, którego wyobrażeniem Boga jest on sam, wyniesiony do potęgi najwyższej.
